Son eklenenler
HAMİLELİKTE BESLENME VE KİLO İLİŞKİSİ - Cumartesi, 30 Kasım 2013 18:18
Yiyecekleri Satın Alırken Dikkat! - Cumartesi, 30 Kasım 2013 18:17
Riskli Atıştırmalar - Cumartesi, 30 Kasım 2013 18:15
Neyi, ne zaman yemeli - Cumartesi, 30 Kasım 2013 18:02
Kilo Aldıran Sebepler - Cumartesi, 30 Kasım 2013 15:03
SADECE PİLATES YETERLİMİ - Cumartesi, 30 Kasım 2013 14:46
Yetişkinler Haftada 2 Kez Kas Çalışmalı - Cumartesi, 30 Kasım 2013 14:44
Yoga - Cumartesi, 30 Kasım 2013 14:41
Yürüyüşün Süresi Önemlidir - Cumartesi, 30 Kasım 2013 14:35

EN BÜYÜK SERVETİNİZ , KENDİNİZE YAPTIĞINIZ YATIRIMDIR.... YELDA BAŞARAN
BEDENİNİ EĞİTEN RUHUNU EĞİTİR... YELDA BAŞARAN
VÜCUT BİR MAKİNADIR .... YELDA BAŞARAN
ERTELEME HEMEN HAREKETE GEÇ... YELDA BAŞARAN
KEYFİNİZE SAĞLIK EKLEYİN... YELDA BAŞARAN

Karbonhidratlar ve Spor

Yelda Başaran Yelda Başaran

Karbonhidrat, dünyada en önemli ve en yaygın organik maddedir. Bitkisel mikro organizmalardan, karbon, su ve ışık enerjisinden meydana gelmiştir. Yapısında oksijen bulunması sebebiyle, oksidasyon halinde yağlar ve proteinlere oranla çok daha az oksijene ihtiyaç duyar. Bu yüzden karbonhidratlar, ekonomik enerji kaynağı olarak ön plana çıkar (Konopka, 2001).


Karbonhidratlar, yağ ve proteinlere oranla %4-5 oranında daha fazla enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Karbonhidratlardan zengin bir beslenme programı izleyenler, normal yağ ve proteinden zengin diyet alanlara oranla daha uzun süre yorulmadan çalışabilmektedirler (Paker, 1998).

Karbonhidratlar yapılarına göre monosakkarit (glikoz, fruktoz, mannoz, galaktoz), disakkarit (sakaroz, maltoz, laktoz), oligosakkarit (maltotrioz, dextrin) ve polisakkarit (selüloz, nişasta) şeklinde sınıflandırılır (Baron, 2002).
Karbonhidrat kaynakları, basit ve karmaşık olarak ayrılır. Basit şekerler çabuk emilip, (15–20 dakika) kan şekerinde ani yükselme ve düşüşe neden olurlar. Çay şekeri (sakaroz), süt şekeri (laktoz), meyve şekeri (früktoz), bal ve reçelde bu gruba dâhildir. Bileşik karbonhidratların sindirimi daha uzun (3–4 saat) sürer. Kan şekeri üzerindeki etkileri daha yavaş ve uzun sürelidir. Tahıllar (pirinç, ekmek, makarna), kuru baklagiller (fasulye, barbunya, mercimek) ve sebzeler bu gruba dâhildir (Paker, 1998).

Farklı karbonhidratların sindirim ve emilim hızlarının farklı olduğu, aynı zamanda hormonal (insülin) cevaplarda da farklılık gösterdiği bilinmektedir. Antrenman döneminde oluşan kronik yorgunluklardan sorumlu etmen kaslarda azalan glikojen depolarıdır. Kas glikojen depoları boşalmış bir sporcunun kısa sürede yorulması doğaldır (Paker, 1998).

Kasların belirli miktarda glikojene ulaşabilmesi; kondisyonun, kuvvetin ve yorulmadan hareket etme kapasitesinin artışına bağlı olan anahtar faktördür. Yüksek yoğunluktaki bir antrenman programı, yeterli sayıda ulaşılabilir glikojen bulmakla uygulanabilir (Balch ve ark., 1997).

Yoğun bir egzersizden önce ve egzersiz süresince karbonhidratların artırılmasıyla; dayanıklılık egzersiz performansının artacağı kabul edilmektedir. Karbonhidratların artmasıyla yüksek şiddetli egzersiz performansının da artacağı konusunda bulgular vardır. Dayanıklılık egzersizi esnasında her 30 dakikada 25 gram karbonhidrat alımının yorgunluğu geciktirdiği de belirlenmiştir (IOC Tıp Komisyonu, 1996).

Karbonhidratların yorgunluğu geciktirme işlevi, sporcular tarafından sıklıkla kullanılan “karbonhidrat yükleme” programları şekline uygulama alanına çıkmaktadır.

Karbonhidrat yükleme veya şeker dopingi işlemi diyet ve egzersiz değişiklikleri ile sağlanmaktadır. Karbonhidrat yükleme işleminde, klasik ya da eski uygulama; karbonhidrat boşaltım safhası, antrenman kesilmekte ve uygulanan karbonhidrattan yetersiz diyetin tüketilmesi zor ve yan etkilere neden olmaktadır. Karbonhidrat yükleme işleminde yeni uygulama ise, müsabakadan 5–7 gün boyunca karbonhidrattan zengin diyet tüketilmekte ve giderek antrenman yoğunluğu azaltılmaktadır. Müsabakadan bir gün önce antrenman kesilerek dinlenmekte, karbonhidrattan zengin diyet tüketimi sürdürmektedir. Boşalan glikojen depolarının tekrar dolması 48 saat sürmektedir. Bu nedenle karbonhidrattan zengin diyet tüketimi önerilmektedir (Ersoy, 1998).

Karbonhidrat yükleme uygulamasının 1,5 saatten fazla süren spor branşlarında yararlı olduğu bilinmektedir (Ersoy, 1998). Bununla birlikte şimdiye kadar yapılan çalışmalarda dayanıklılık koşu kapasitesinin geliştirilmesinde pirinç, makarna ve şekerleme ürünleriyle karbonhidrat yüklemenin eşit etkili olduğu gösterilmiştir (IOC Tıp Komisyonu, 1996).

 

 

 

Okunma 3850 defa Son Düzenlenme Pazartesi, 23 Aralık 2013 08:49
Öğeyi Oyla
(0 oy)
Yorum eklemek için giriş yapın
SON EKLENENLER